CTET-FEB 2026 Download Admit Card

 *CTET-FEB 2026

*Download Admit Card*

*➡️ The link will active after 11:00 am *

*➡️ Only for those candidates, whose exam is on 07/02/2026*

CTET-FEB Admit Card Download Link

https://examinationservices.nic.in/examSysctet/downloadadmitcard/AuthCandCTET.aspx

CTET PAPER 1 परीक्षेसाठी बाल मानसशास्त्र व अध्यापन शास्त्र संभाव्य प्रश्न

CTET Paper 1

विषय: बालमानसशास्त्र व अध्यापन शास्त्र 

प्रश्नपत्रिका स्वरूप: बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ) 

एकूण प्रश्न: 30 CTET Solved Papers

प्रश्न व उत्तरे

1. बालकाच्या शिकण्याची प्रक्रिया कोणत्या घटकावर सर्वाधिक अवलंबून असते?  

   - (A) शिक्षक  

   - (B) वातावरण ✅  

   - (C) पाठ्यपुस्तक  

   - (D) पालक  

2. "बालक हे केंद्रबिंदू आहे" ही संकल्पना कोणत्या शिक्षणतत्त्वज्ञाने मांडली?  

   - (A) पियाजे  

   - (B) जॉन ड्यूई ✅  

   - (C) स्किनर  

   - (D) ब्रुनर  

3. पियाजेच्या संज्ञानात्मक विकासाच्या सिद्धांतानुसार "Concrete Operational Stage" कोणत्या वयात येते?  

   - (A) 2–7 वर्षे  

   - (B) 7–11 वर्षे ✅  

   - (C) 11–15 वर्षे  

   - (D) 15 वर्षांनंतर  

4. "Reward and Punishment" ही पद्धत कोणत्या मानसशास्त्रज्ञाशी संबंधित आहे?  

   - (A) स्किनर ✅  

   - (B) पियाजे  

   - (C) वायगोत्स्की  

   - (D) कोहल्बर्ग  

5. "Zone of Proximal Development (ZPD)" ही संकल्पना कोणी मांडली?  

   - (A) पियाजे  

   - (B) वायगोत्स्की ✅  

   - (C) ब्रुनर  

   - (D) स्किनर  

6. बालकाच्या भाषाविकासासाठी सर्वात महत्त्वाचा घटक कोणता?  

   - (A) आनुवंशिकता  

   - (B) वातावरण ✅  

   - (C) शाळा  

   - (D) खेळ  

7. "Learning by Doing" ही संकल्पना कोणत्या शिक्षणतत्त्वज्ञाने मांडली?  

   - (A) जॉन ड्यूई ✅  

   - (B) पियाजे  

   - (C) स्किनर  

   - (D) ब्रुनर  

8. बालकाच्या भावनिक विकासासाठी सर्वात महत्त्वाचे साधन कोणते?  

   - (A) खेळ ✅  

   - (B) अभ्यास  

   - (C) परीक्षा  

   - (D) बक्षीस  

9. "Moral Development" या विषयावर संशोधन कोणी केले?  

   - (A) कोहल्बर्ग ✅  

   - (B) पियाजे  

   - (C) स्किनर  

   - (D) ब्रुनर  

10. "Constructivism" या शिक्षणतत्त्वाशी कोणता मानसशास्त्रज्ञ संबंधित आहे?  

   - (A) पियाजे ✅  

   - (B) स्किनर  

   - (C) वायगोत्स्की  

   - (D) थॉर्नडाइक  

---

उर्वरित प्रश्न (11–30) उत्तरांसहित

11. "Trial and Error" पद्धत कोणी मांडली? → थॉर्नडाइक ✅  

12. बालकाच्या शिकण्यामध्ये "Motivation" ची भूमिका काय आहे? → शिकण्यास प्रोत्साहन देते ✅  

13. "Scaffolding" ही संकल्पना कोणाशी संबंधित आहे? → वायगोत्स्की ✅  

14. "Operant Conditioning" सिद्धांत कोणी मांडला? → स्किनर ✅  

15. बालकाच्या सामाजिक विकासासाठी सर्वात महत्त्वाचे साधन कोणते? → गटक्रियाकलाप/खेळ ✅  

16. "Play-way Method" कोणत्या शिक्षणतत्त्वाशी संबंधित आहे? → बालकेंद्रित शिक्षण ✅  

17. "Intelligence Quotient (IQ)" मोजण्यासाठी कोणता सूत्र वापरला जातो? → (Mental Age ÷ Chronological Age) × 100 ✅  

18. "Child-centered Education" ही संकल्पना कोणत्या शिक्षणतत्त्वज्ञाने मांडली? → जॉन ड्यूई ✅  

19. "Intrinsic Motivation" म्हणजे काय? → आतून येणारी प्रेरणा ✅  

20. "Extrinsic Motivation" म्हणजे काय? → बाह्य घटकांमुळे मिळणारी प्रेरणा ✅  

21. "Bloom’s Taxonomy" मध्ये किती स्तर आहेत? → 6 स्तर ✅  

22. "Learning Styles" मध्ये कोणते प्रकार येतात? → Visual, Auditory, Kinesthetic ✅  

23. "Inclusive Education" म्हणजे काय? → सर्व विद्यार्थ्यांना समान संधी देणारे शिक्षण ✅  

24. "Formative Assessment" कशासाठी वापरली जाते? → शिकण्याची प्रगती तपासण्यासाठी ✅  

25. "Summative Assessment" कशासाठी वापरली जाते? → अंतिम निकाल/मूल्यमापनासाठी ✅  

26. "Metacognition" म्हणजे काय? → स्वतःच्या विचारप्रक्रियेची जाणीव ✅  

27. "Self-learning" साठी कोणते साधन उपयुक्त आहे? → ई-लर्निंग/पुस्तके ✅  

28. "Collaborative Learning" म्हणजे काय? → गटाने शिकणे ✅  

29. "Experiential Learning" कोणत्या तत्त्वज्ञाशी संबंधित आहे? → डेव्हिड कोलब ✅  

30. बालकाच्या शिकण्यामध्ये "Feedback" ची भूमिका काय आहे? → शिकण्याची सुधारणा व दिशा देणे ✅  

-

ॲटॉमिक हॅबिट्स पुस्तक समरी (Marathi) | लहान सवयींनी आयुष्य बदला Atomic Habits Book Summary in Marathi – Motivation & Life Change

 ॲटॉमिक हॅबिट्स पुस्तक  (Marathi) | लहान सवयींनी आयुष्य बदला

Atomic Habits Book in Marathi – Motivation & Life Change

आजच्या धावपळीच्या आयुष्यात आपण सगळे यश, शिस्त आणि आनंद शोधत असतो.

पण अनेक वेळा अपयश येतं, कारण आपण मोठ्या बदलांचा विचार करतो, लहान सवयींकडे दुर्लक्ष करतो.

“ॲटॉमिक हॅबिट्स” Atomic Habits – James Clear याच ठिकाणी आपली विचारसरणी बदलतं.

हे पुस्तक सांगतं की लहान सवयींमध्येच मोठ्या यशाची बीजं दडलेली असतात.

Atomic Habits  म्हणजे काय?

“ॲटॉमिक” म्हणजे अतिशय लहान पण शक्तिशाली.

दररोज फक्त १% सुधारणा केली, तर वर्षभरात तुमचं आयुष्य पूर्णपणे बदलू शकतं.

❝ आपण ध्येयांपर्यंत पोहोचत नाही,

आपण आपल्या सिस्टीमच्या पातळीपर्यंत खाली येतो ❞

— James Clear

ॲटॉमिक हॅबिट्स मराठी आवृत्ती

ॲटॉमिक हॅबिट्स पुस्तकाचे मुख्य धडे

1️⃣ सवयी आयुष्य घडवतात

आपलं यश किंवा अपयश अचानक होत नाही.

ते दररोजच्या छोट्या निर्णयांचं आणि सवयींचं परिणाम असतं.

वाईट सवयी हळूहळू आयुष्य बिघडवतात,

आणि चांगल्या सवयी शांतपणे आयुष्य घडवतात.

2️⃣ सवय तयार करण्याचे ४ सुवर्णनियम

🔹 1. सवय स्पष्ट करा (Make it Obvious)

चांगल्या सवयी डोळ्यासमोर ठेवा.

उदा. पुस्तक टेबलावर ठेवा, मोबाईल लपवा.

🔹 2. सवय आकर्षक बनवा (Make it Attractive)

ज्या सवयी आनंद देतात, त्या टिकतात.

व्यायामाला संगीत जोडा, अभ्यासाला आवडता चहा ☕.

🔹 3. सवय सोपी ठेवा (Make it Easy)

मोठी सुरुवात करू नका.

५ मिनिटं पुरेशी आहेत. सातत्य महत्त्वाचं आहे.

🔹 4. सवय समाधानकारक ठेवा (Make it Satisfying)

लहान यश साजरं करा.

ते मेंदूला सवय टिकवायला मदत करतं.

ध्येय नव्हे, ओळख बदला (Identity Based Habits)

हे पुस्तक सांगतं की खरी बदलाची सुरुवात ध्येयांपासून नाही, ओळखीपासून होते.

❌ “मला लेखक व्हायचं आहे”

✅ “मी रोज लिहिणारी व्यक्ती आहे”

❌ “मला वजन कमी करायचं आहे”

✅ “मी आरोग्याची काळजी घेणारा माणूस आहे”

आपण स्वतःला जे समजतो,

तेच आपण हळूहळू बनतो.

ॲटॉमिक हॅबिट्स का वाचावं?

✔️ आत्मविकासासाठी

✔️ शिस्तबद्ध जीवनासाठी

✔️ विद्यार्थ्यांसाठी, उद्योजकांसाठी, नोकरदारांसाठी

✔️ मोटिवेशनपेक्षा सिस्टीमवर विश्वास ठेवायला शिकण्यासाठी

हे पुस्तक सांगतं—

👉 यशासाठी जबरदस्त मोटिवेशन नाही, योग्य सवयी हव्यात.

Atomic Habits Marathi Summary – निष्कर्ष

ॲटॉमिक हॅबिट्स हे पुस्तक फक्त वाचायचं नाही,

ते जगायचं आहे.

आज एकच छोटा बदल करा.

उद्या त्याचं फळ नक्की मिळेल.

🌱 लहान सवयी + सातत्य = मोठं यश 🌱